فرانشیز در بیمه مسئولیت چیست؟
پاسخ کوتاه
فرانشیز، سهمی از خسارت است که بر اساس توافق بیمهنامه، بر عهده خود بیمه‌شده باقی می‌ماند و بیمهگر مابقی را میپردازد. هدف آن، مشارکت بیمه‌شده در ریسک و جلوگیری از طرح مطالبات بسیار کوچک است. فرانشیز همیشه در بیمهنامه درج میشود و هنگام پرداخت خسارت، از مبلغ قابل پرداخت کسر می‌گردد.
فرانشیز چیست؟
فرانشیز، سهمی از خسارت است که بر اساس توافق بیمهنامه، بر عهده خود بیمه‌شده باقی می‌ماند و بیمهگر مابقی را میپردازد. هدف آن، مشارکت بیمه‌شده در ریسک و جلوگیری از طرح مطالبات بسیار کوچک است. فرانشیز همیشه در بیمهنامه درج میشود و هنگام پرداخت خسارت، از مبلغ قابل پرداخت کسر می‌گردد.
انواع فرانشیز
دو شکل رایج فرانشیز، قطعی و درصدی است و در برخی بیمهنامهها ترکیبی از هر دو اعمال میشود. نوع و میزان فرانشیز هر رشته از بیمه مسئولیت، بر پایه تجربه خسارت همان رشته تعیین میشود.
- فرانشیز قطعی: مبلغ ثابتی از هر خسارت بر عهده بیمه‌شده است، مثلاً ۱۰ میلیون تومان
- فرانشیز درصدی: درصدی از مبلغ هر خسارت کسر میشود، مثلاً ۱۰٪ هر پرونده
- فرانشیز مختلط: هر کدام از مبلغ ثابت یا درصد که بیشتر باشد اعمال میشود
جدول مثال عددی
جدول زیر اثر هر نوع فرانشیز را در دو سناریو نشان میدهد؛ یک خسارت بزرگ ۱۰۰ میلیون تومانی و یک خسارت کوچک ۸ میلیون تومانی.
| نوع فرانشیز | خسارت وارده | سهم بیمه‌شده | پرداخت بیمهگر |
|---|---|---|---|
| قطعی ۱۰ میلیون | ۱۰۰ میلیون | ۱۰ میلیون | ۹۰ میلیون |
| درصدی ۱۰٪ | ۱۰۰ میلیون | ۱۰ میلیون | ۹۰ میلیون |
| قطعی ۱۰ میلیون | ۸ میلیون | ۸ میلیون | صفر |
| درصدی ۱۰٪ | ۸ میلیون | ۸۰۰ هزار تومان | ۷٫۲ میلیون |
اثر فرانشیز بر قیمت بیمهنامه
هرچه فرانشیز بیشتر باشد، سهم بیمه‌شده در خسارتهای کوچک بیشتر و حق بیمه پایین‌تر میشود؛ چون بیمهگر در برابر دعواهای ریز و هزینه رسیدگی آنها کمتر در معرض ریسک است. برعکس، برای ریسک‌هایی که خسارت جانی سنگین محتمل است، فرانشیز پایین توصیه میشود تا هزینه ناچیزی برای بیمه‌شده نماند. انتخاب فرانشیز باید بر پایه توان مالی بیمه‌شده و ماهیت ریسک باشد، نه صرفاً قیمت پایین‌تر.