مسئولیت حقوقی تولیدکنندگان محتوا و کسب‌وکارهای اینستاگرامی
پاسخ کوتاه
ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹، حیثیت و شهرت تجارتی را در کنار جان و مال، در شمول حمایت قرار داده است؛ بنابراین محتوایی که اعتبار شخص یا برند دیگری را هدف بگیرد، مبنای مطالبه خسارت مادی و معنوی میشود. انتشار ادعای بدون مستند درباره کسبوکار دیگر یا افشای اطلاعات خصوصی، در رویه دعاوی، هتک حیثیت و نشر اکاذیب ارزیابی میشود. لحن تند یا «نظر شخصی» بودن، مسئولیت مدنی را خودبه‌خود ساقط نمیکند.
تولیدکننده محتوا در برابر چه ادعاهایی مسئول است؟
ماده ۱ قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹، حیثیت و شهرت تجارتی را در کنار جان و مال، در شمول حمایت قرار داده است؛ بنابراین محتوایی که اعتبار شخص یا برند دیگری را هدف بگیرد، مبنای مطالبه خسارت مادی و معنوی میشود. انتشار ادعای بدون مستند درباره کسبوکار دیگر یا افشای اطلاعات خصوصی، در رویه دعاوی، هتک حیثیت و نشر اکاذیب ارزیابی میشود. لحن تند یا «نظر شخصی» بودن، مسئولیت مدنی را خودبه‌خود ساقط نمیکند.
تبلیغ محصول معیوب، مسئولیت را به کدام حلقه می‌رساند؟
وقتی محتوا محصولی را معرفی میکند، تولیدکننده محصول و توزیع‌کننده مسئول کیفیت کالا هستند و قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان مصوب ۱۳۸۸، جبران خسارت مصرف‌کننده را بر عهده آنان می‌گذارد. با این حال اگر روایت محتوا ویژگی یا کارکردی را وعده دهد که محصول ندارد، تبلیغ‌کننده نیز در زنجیره خسارت پرونده میشود. اعلام صریح آگهی‌بودن و پرهیز از ادعاهای درمانی و تضمین‌های بی‌مستند، عادت حرفه‌ای هر تولیدکننده محتوای تجاری است.
داده دنبال‌کنندگان و مشتریان دایرکت چه حکمی دارد؟
نشانی‌ها، شماره‌ها و سفارش‌هایی که از طریق دایرکت و سامانه فروش دریافت میشود، داده شخصی است و ماده ۵۸ قانون تجارت الکترونیکی مصوب ۱۳۸۲، تعرض به داده‌های شخصی را ممنوع اعلام کرده است. واگذاری این اطلاعات به دیگران، استفاده تبلیغاتی بدون رضایت یا نشت آن در اثر بی‌توجهی امنیتی، میتواند مبنای مطالبه خسارت ذی‌نفعان باشد. هر کسبوکار دیجیتال، حتی کوچک، پردازش مجوزدار داده و تدابیر امنیتی حداقلی مانند رمزنگاری را بر عهده دارد.
ریسک‌های حقوقی رایج محتوای تجاری کدام‌اند؟
در پرونده‌های واقعی، ادعاها معمولاً از چند الگوی تکرارشونده برمی‌خیزند که با بازبینی روند انتشار محتوا قابل پیشگیری هستند. الگوهای زیر بیشترین سهم را در شکایت‌ها دارند.
- هتک حیثیت و نشر اکاذیب درباره اشخاص و برندها
- نقض حق مؤلف با بازنشر ویدئو، تصویر یا موزیک بدون مجوز
- تبلیغ گمراه‌کننده و ادعاهای بی‌مستند درباره محصول
- افشای داده شخصی دنبال‌کنندگان و مشتریان
- تعرض به نام و نشان تجاری دیگر کسب‌وکارها
قانون جرائم رایانهای و مرز جرم و مسئولیت مدنی
بخشی از تخلف‌های فضای مجازی در قانون جرائم رایانهای مصوب ۱۳۸۸ جرم‌انگاری شده است و شاکی میتواند هم پیگرد کیفری و هم مطالبه خسارت مدنی را دنبال کند. جرائم نقدی و مجازاتهای کیفری، موضوع بیمه مسئولیت نیست و در هیچ بیمه‌نامه‌ای جبران نمی‌شود؛ اما هزینه دفاع حقوقی در چنین پرونده‌هایی، در صورت درج در بیمهنامه، پوشیده میشود. تفکیک این دو مسیر، پیش از انتخاب بیمهنامه اهمیت دارد.
بیمه مسئولیت سایبری برای کسبوکار اینستاگرامی چه می‌دهد؟
بیمه مسئولیت سایبری، خسارت ناشی از نشت داده مشتریان، حملات به حساب و سامانه فروش و دعاوی ذی‌نفعان را تا سقف تعهد پوشش می‌دهد و هزینه اطلاع‌رسانی و بازیابی را نیز دربر می‌گیرد. حق بیمه پس از استعلام و بر پایه حجم داده، نوع فعالیت و سقف درخواستی تعیین میشود. پوشش‌های رایج این رشته این‌ها است.
- دفاع حقوقی در دعاوی اشخاص ثالث و مشتریان
- جبران خسارت نشت و افشای داده شخصی
- هزینه اطلاع‌رسانی به صاحبان داده و بازیابی اطلاعات
- پاسخگویی به تکالیف ماده ۵۸ قانون تجارت الکترونیکی، به‌جز جرائم نقدی